Coraz więcej par kupuje pierwsze mieszkanie, zanim zdecyduje się na ślub, a część z nich w ogóle nie planuje formalizować związku. Przy wspólnym kredycie hipotecznym brak ślubu nie zamyka drogi do finansowania, ale zmienia sposób, w jaki bank analizuje sytuację kredytobiorców. Kluczowe okazuje się to, czy bank uzna parę za jedno gospodarstwo domowe, czy za dwa odrębne. Od tej decyzji zależą koszty utrzymania przyjęte do wyliczeń, a w efekcie kwota kredytu, którą para może uzyskać. Znaczenie mają też kwestie prawne, o których małżonkowie zwykle nie muszą myśleć.
Na jakich zasadach para bez ślubu może wspólnie zaciągnąć kredyt hipoteczny?
Partnerzy w związku nieformalnym występują w umowie jako współkredytobiorcy. Bank sumuje ich dochody, ale każdy z nich odpowiada za całość zadłużenia, a nie tylko za swoją połowę. Jeśli jedna osoba przestanie płacić, bank może żądać pełnej raty od drugiej. Taka solidarna odpowiedzialność obowiązuje do całkowitej spłaty kredytu, niezależnie od tego, czy związek przetrwa.
Różnica wobec małżeństwa dotyczy przede wszystkim własności nieruchomości. Małżonkowie ze wspólnotą majątkową kupują mieszkanie do majątku wspólnego, a partnerzy stają się współwłaścicielami w określonych udziałach. Wysokość tych udziałów para ustala w akcie notarialnym, więc może je dopasować do wkładu własnego wniesionego przez każdą ze stron.
Dlaczego jeden bank liczy parę jako jedno gospodarstwo domowe, a inny jako dwa?
Przy ocenie zdolności kredytowej bank odejmuje od dochodów koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Małżeństwo zawsze traktuje jako jedno gospodarstwo, natomiast wobec par bez ślubu banki stosują różne zasady. Część z nich uznaje wspólne zamieszkanie za wystarczające kryterium, co odpowiada definicji z Rekomendacji S Komisji Nadzoru Finansowego. Inne liczy każdego z partnerów jako odrębne gospodarstwo i odejmuje koszty utrzymania dwukrotnie, więc przy tych samych dochodach para uzyskuje niższą zdolność kredytową.
Poza sposobem liczenia gospodarstwa bank analizuje u każdego z partnerów te same elementy co u małżonków:
- źródło i stałość dochodu,
- obecne zobowiązania, w tym limity na kartach i raty innych kredytów,
- historię spłat w Biurze Informacji Kredytowej,
- liczbę osób na utrzymaniu, na przykład dzieci z wcześniejszych związków.
Różnice między bankami bywają na tyle duże, że ta sama para może otrzymać w dwóch instytucjach kwoty kredytu różniące się o kilkadziesiąt tysięcy złotych.
Jak para bez ślubu może zabezpieczyć się na wypadek rozstania?
Po rozstaniu każdy z partnerów nadal odpowiada za spłatę kredytu. Bank może zgodzić się na wyjście jednej osoby z kredytu, tyle że wcześniej sprawdzi, czy druga samodzielnie udźwignie całą ratę. Jeśli jej zdolność jest zbyt niska, para musi sprzedać mieszkanie albo dalej spłacać kredyt wspólnie, choć nie prowadzi już wspólnego gospodarstwa.
Ryzyko sporów w przypadku rozstania można ograniczyć jeszcze przed zakupem mieszkania lub domu. Partnerzy mogą ustalić udziały we współwłasności proporcjonalnie do wniesionego wkładu własnego, a zasady podziału rat i ewentualnych nadpłat zapisać w pisemnej umowie między sobą. Warto też przechowywać potwierdzenia przelewów, ponieważ przy rozliczeniu pozwalają wykazać, kto i w jakiej części spłacał zadłużenie.
Jak SprawdzonyEkspert.pl pomaga parom bez ślubu wybrać bank i przygotować wniosek?
SprawdzonyEkspert.pl to serwis, który łączy kredytobiorców z ekspertami kredytowymi z całej Polski. Eksperta wybierzesz według województwa, a na jego profilu znajdziesz opisy prowadzonych spraw, rekomendacje klientów i publikowane artykuły. Taki ekspert zna zasady różnych banków, więc wskaże te, które traktują parę bez ślubu jako jedno gospodarstwo domowe, i przygotuje wniosek pod ich wymagania. Szersze wyjaśnienie samego pojęcia gospodarstwa domowego, z definicjami stosowanymi przez GUS i banki, zawiera opracowanie SprawdzonyEkspert.pl.
Przed kontaktem z ekspertem możesz też samodzielnie oszacować możliwości finansowe w kalkulatorach serwisu, w tym w kalkulatorze zdolności kredytowej i kalkulatorach rat. Dzięki temu na spotkanie przyjdziesz z konkretnymi liczbami, a ekspert od razu sprawdzi, w którym banku status Waszego związku nie obniży kwoty kredytu. Brak ślubu nie musi więc oznaczać gorszych warunków, jeśli wniosek trafi do banku, który ocenia nieformalną parę tak samo jak małżeństwo.